JRLOS mu biganiro n’abaturage ku bibazo by’amategeko bigaragara aho batuye

Iyi gahunda yatangiriye mu Mirenge ya Byimana na Ruhango. Bimwe byagaragajwe binagibwaho impaka n’abitabiriye ibiganiro muri iyo Mirenge yombi ni: Ikibazo kirebana na zimwe mu nzira zigoranye mu itangwa ry’ibyemezo bitangwa muri Serivisi z’irangamimerere, ihohotera ku mutungo, imyumvire ipfuye ku ihame ry’uburinganire bw’abagore n’abagabo, no kwiyongera kw’imibare y’abishyingira”.

Abitabiriye ibiganiro bagaragaje ko uwashyingiwe byemewe n’amategeko utagaragara mu bitabo by’irangamimerere adakwiye kunyuzwa mu nzira z’inkiko kugira ngo ahabwe ibyemezo by’uko yashyingiwe byemewe n’amategeko, kuko kutabyandikwamo cyangwa kutaboneka kwabyo bitamuturukaho.

Ikindi cyagarutsweho mu biganiro ni ikibazo cy’ihohoterwa rishingiye ku mutungo, ahagaragajwe ko uruhare runini ari urw’abagabo bikubira umutungo w’urugo, abima abo bashakanye ijambo ku micungire yawo, cyangwa abahora babacyurira ko ntacyo bazanye mu rugo gifatika.

Hagaragajwe ko hari n’abagore bafite ubushobozi bw’amafaranga usanga basuzugura abagabo babo, abandi bakanabahutaza.

Ngo kugira ngo icyo na cyo gikemuke batanze ikifuzo cy’uko mbere yo gushyingirwa no gusezerana ivangamutungo risesuye, abagiye gushyingiranwa bajya babanza kugaragaza umutungo bagiye kuvanga kandi ukandikwa mu bitabo.

Ku birebana n’ihame ry’uburinganire hatunzwe agatoki abagore barifashe nko kwigaranzura abagabo, bakumva ko bagomba gukora ibyo bashaka, uko bashaka mu gihe bashaka, nta kujya inama no kumvikana n’abo bashakanye.

Kuri icyo kibazo, abitabiriye ibiganiro batanga umuti wo gushyira imbaraga nyinshi mu bukangurambaga bw’abagore n’abagabo, no gushyira mu mategeko ingingo zikumira imyumvire ipfuye kuri ririya hame, no gukumira cyangwa se guhana ibikorwa bibi bishobora guterwa n’iyo myumvire.

Ikindi cyagaragajwe nk’ikibazo kigenda gifata indi ntera hagasabwa ko hatekerezwa ku kugikumira mu buryo bw’amategeko, ni ikirebana no kwishyingira bikurikirwa no gutandukana nyuma y’igihe gito. Ibi ngo byiganje cyane cyane mu mujyi n’ahagaragara nk’umujyi. 

Abitabiriye ibiganiro bagaragaje ko uko gutana guterwa ahanini n’uko nyuma yo kwihuza bakamenyana imico n’ingeso abagabo bahita birukana abagore, kenshi bakanagenda baramaze gusama inda, cyangwa banatwite inda zigaragara.

Hagaragajwe kandi ko usanga abana bavutse muri ubwo buryo ba se batabemera.

Kuri iki kibazo abitabiriye ibiganiro basanga hakwiye gutekerezwa uko hashyirwaho itegeko rikumira kwishyingira, ababikoze bakaba bakurikiranwa mu rwego rw’amategeko.

Ibiganiro nk’ibi biteganyijwe mu Mirenge yose, bikaba bigenewe abahagarariye ibyiciro bikurikira: Inama y'Igihugu y'urubyiruko (CNJ); Inama y'Igihugu y'Abagore (CNF); Inama y'Igihugu y'abafite ubumuga (NCPD); ubuyobozi bw'inzego z'ibanze kuva ku Mudugudu kugeza ku Murenge; inzego z'umutekano mu Murenge; Urugaga rw’abikorera (PSF); Amadini n'amatorero.

Nyuma yo gukora ibiganiro mu Mirenge yose, Komite ku rwego rw’Akarere izasesengura ibibazo byagaragajwe inatange inama z'uko byakemuka; ibyo izasanga ari ngombwa izabigeza kuri Minisiteri y'Ubutabera n'izindi nzego zigize Urwego rw'Ubutabera kugira ngo bifatirwe ingamba z'igihe kirambye.

Komite Mpuzabikorwa z'Urwego rw'Ubutabera zashyizweho n’amabawiriza ya Minisitiri No 699/08.25 yo ku wa 06/05/2014, ayo mabwiriza akaba anagena imiterere n’imikorere yarwo.

Ku rwego rw’Akarere Komite igizwe na: Uhagarariye Polisi y’Igihugu, uhagarariye ubugenzacyaha (RIB), uhagarariye Ubushinjyacyaha Bukuru, Uharagariye Urwego rw’Igihugu rushinzwe amagereza (RCS), Uhagarariye Minisiteri y’ubutabera Umunyanategeko mu Karere, Umuyobozi w’Isami ry’imiyoborere myiza mu Karere, abantu babiri bahagarariye imiryango itagengwa na Leta yibanda by’umwihariko ku butabera, ubwiyunge no ku burenganzira bwa muntu, Uhagarariye urugaga rw’abavoka, uhagarariye urugaga rw’abahesha b’inkiko b’umwuga. 

Nk’uko kandi aya mabwiriza abiteganya, uru rwego ruyoborwa n’uhagarariye ubushinjacyaha, akungirizwa n’uhagarariye imiryango itagengwa na Leta.  

Back