Umunsi mpuzamahanga wa mwarimu waranzwe no guhemba no gushimira abarimu b’indashyikirwa

Ku rwego rw’Akarere ibirori byizirijwe mu Ishuri rya Siyansi ryo mu Byimana bibimburirwa n’igitambo cya Misa cyaturiwe muri Shapeli (Chapelle) y’iri shuri. Byaranzwe kandi no guhemba abarimu b’indashyikirwa, ndetse no kugabirana muri Gahunda ya Girinka Mwarimu.   

Abarimu 13 babaye indashyikirwa ku bigo bigishaho bahawe icyemezo cy’ishimwe n’ibahasha irimo amafaranga ibihumbi 10 kuri buri wese. Ku rwego rw’Umurenge hahembwe abarimu babiri, umwe wo mu mashuri abanza n’undi wo mu mashuri yisumbuye; buri wese yahawe mudobwa igendanwa (Laptop).

Ku rwego rw’Akarere naho hahembwe abarimu babiri, umwe mu mashuri abanza undi wo mu yisumbuye, buri wese ahembwa IPad na telefoni yo mu bwoko bwa SmartPhone.

Muri Gahunda ya Girinka habaye igikorwa cyo kugabirana, abarimu babiri bahawe inka mu myaka ishize bakaba barityue bagenzi babo.

Ubutumwa bwatanzwe kuri uyu munsi bwagarutse ku gushimira mwarimu uruhare agira mu guha ubumenyi n’uburere abana b’Abanyarwanda, gukangurira ababyeyi, inzego z’ubuyobozi n’abafatanyabikorwa mu burezi gushimangira ireme ry’uburezi hagamijwe kugera ku ntego Igihugu kihaye yo kugira ubukungu bushingiye ku bumenyi bw’abagituye.

Umuyobozi w’Akarere wungirije ushinzwe imibereho myiza y’abaturage, Mukangenzi Alphonsine, wari umushyitsi Mukuru muri ibi birori yashimye ubwitange bw’abarezi, ati “Ubuyobozi bw’Akarere ka Ruhango buzirikana ubwitange bwanyu umunsi ku wundi”.

…kurema umuntu, akaba umuntu w’agaciro, akaba umuntu wibeshejeho, akaba umuntu yahaye impamba y’ubuzima, rwose ni igikorwa cy’agaciro gikomeye mushimirwa n’Igihugu kandi mukagishimirwa n’abagituye”.

Yasabye kandi abarezi guhora bihugura kugira ngo babashe kugira ubumenyi ku bizweho na bo babashe kubuha abo barera, bityo bibafashe gushimangira ireme ry’uburezi.

Ati “Ndasaba abari hano guharanira gutera imbere umunsi ku munsi. Ibi rero bivuze iki? Bivuze ko hari byinshi tuzi, ariko hari na byinshi tugomba kwiga kugira ngo koko rya reme ry’uburezi ribashe kuba ireme twishimira kandi ribasha kubaka Igihugu cyacu”.

Visi Meya Mukangenzi kandi yibukije ko kuva kera mwarimu yahoze ari umuntu w’igitinyiro, icyo gitinyiro kigafasha mu guhindura imigire y’abaturanyi, maze abasaba kugikoresha ndetse no gutanga ingero nziza bagahindura imyumvire idakwiye ya bamwe aho batuye, ibi na byo bikabafasha kugera ku mibereho myiza.

Intumwa ya Minisiteri y’uburezi, Nimpano Désiré yasobanuye amateka y’uyu munsi wizihizwa mu Rwanda ku nshuro ya 18 ku isi ukaba wizihizwa ku nshuro ya 26.

Yasobanuye ko insanganyatsiko yawo yibutsa ko hakwiye gushyirwa amaraso mashya mu mwuga w’uburezi kugira ngo burusheho kunoga no gukorwa ku muvuguko wifuzwa.

Ati “Niyo mpamvu Leta y’u Rwanda yashyizeho ibyo twita TTC, ariya mashuri yigisha abarimu b’ejo hazaza, hakaba hari gahunda yo kuyongerera ubushobozi, kuyagura ndetse no kuyaha ibyagombwa byose akeneye kugira ngo umurezi uvuye muri ariya mashuri abashe gukora neza”.

Yibukije ko intego u Rwanda rwihaye yo kugira ubukungu bushingiye ku bumenyi ishingiyeho mbere na mbere ku barezi, bakaba bagomba guharanira guha abana ubumenyi n’uburere buzababashisha gukora aho ariho hose ku isi. 

Ku byerekeranye n’ubufatanye bw’ababyeyi n’inzego mu kuzamura ireme ry’uburezi yagize ati “Mu kuzamura ireme ry’uburezi mwarimu akenye ubufatanye bw’inzego, abafatayabikirwa batandukante n’ababyeyi bazi inshingano zabo”.

Umwarimu uhararariye abandi, Niyonsaba Désiré wigisha mu Ishuri ry’abakobwa ryo mu Byimana (ESND Loureds) yashimye kuba harashyizweho umunsi wa mwarimu, ashima ubuyobozi bw’Igihugu bukora ibishoboka kugira ngo uburezi bufite ireme bushinge imizi, na Koperative Umwalimu SACCO yafashije abarimu kugera kuri byinshi mu nzira yo kwiteza imbere ubwabo n’imiryango yabo.

Yijeje kandi ubuyobozi uruhare rukomeye rw’abarimu mu kuzamura ireme ry’uburezi mu Karere, anasaba urubyiruko gukunda no kwitabira umurimo w’uburezi. Yaashoje asaba ubuyobozi bw’Akarere gukora ubuvugizi kugira ngo amashuri ataragezwamo ikoranabuhanga na yo azaribone.

Umubyeyi uhagarariye abandi, Ndayisaba Aphrodis, yashimye intambwe igenda iterwa mu kunoza no kushimangira ireme r’uburezi. Ati “Iyo turebye uko uburezi bwifashe, aho bugeze, ubu turavuga tuti ‘Aho turi ni heza kandi aho tugana ni heza”.

Aharereye ku nsangayamatsiko y’uyu munsi igira iti “Abarimu bakiri bato, abanyamwuga b’ejo hazaza”, yahamagariye ababyeyi n’abarimu kurushaho gufatanya mu burezi n’uburere bw’abana, kugira ngo Igihugu kizabashe koko kugira abaturage bafite ubumenyi buzagifasha kugera ku ntego yo kugira ubukungu bushingiye ku bumenyi. Ati “Ubumenyi ni urufunguzo rw’iterambere”. 

Ibirori by’uyu munsi kandi byasusurukijwe n’umudiho w’itorero ry’abanyeshuri biga mu mashuri abanza muri GS Byimana, binarangwa n’imikino isetsa y’abanyeshuri bo mu Ishuri rya Siyansi ryo mu Byimana, bikaba byarashojwe n’ubusabane ndetse no kwidagadura.

Back